Türkiye Cumhuriyeti

Türkiye Cumhuriyeti Roma Büyükelçiliği

Bilgi Notları

İTALYA ÜLKE NOTU ve TEMEL GÖSTERGELER, 26.06.2017

İTALYA ÜLKE NOTU ve TEMEL GÖSTERGELER

Yönetim

Yönetim Şekli                        : Cumhuriyet

Başkent                                  : Roma

Bağımsızlık Tarihi                  : 17 Mart 1861 (İtalya Krallığının ilanı)

Ulusal Gün                             : 2 Haziran 1946 (Cumhuriyetin ilanı)

Yürürlükteki Anayasa            : 1 Ocak 1948

Cumhurbaşkanı                      : Sergio Mattarella (31 Ocak 2015 tarihi itibariyle)

             İtalya’nın 12. Cumhurbaşkanıdır.

Temsilciler Meclisi Başkanı    : Laura Boldrini (Sol Ekoloji Özgürlük-SEL Grubundan 3 Mart 2017 tarihinde ayrılmıştır. Yeni bir siyasi gruba henüz katılmamıştır.) 

Senato Başkanı                      : Pietro Grasso (Demokratik Parti-PD)

Başbakan                                : Paolo Gentiloni (12 Aralık 2016 tarihi itibariyle)

Bakanlar Kurulu Başkanı (Presidente del Consiglio dei  Ministri) olarak da adlandırılmaktadır.

Dışişleri Bakanı                      : Angelino Alfano  (12 Aralık 2016 tarihi itibariyle)

Seçimler (son/müteakip)         : 24-25 Şubat 2013 / 2018

 

Coğrafi Konum, Nüfus ve Kısa Tarihçe

 

İtalya, Avrupa'nın güneyinde Akdeniz'e uzanan bir yarımada (Apenin) ile Sardunya ve Sicilya adalarından oluşmaktadır. Ülkenin yüzölçümü 301.338 km2 olup, bu alana 61 km2 ile San Marino Cumhuriyeti ve 0,44 km2 ile Vatikan Şehri dâhildir. Akdeniz’in en büyük adalarından Sicilya (25.707 km2) ve Sardunya (23.812 km2) İtalya ülke sınırları içerisindedir.

İtalya İstatistik Kurumu (ISTAT) verilerine göre 1 Ocak 2017 itibariyle İtalya’nın nüfusu 60.579.400’dir. Nüfus artış hızı -% 0,14’tür. Ülke nüfusunun % 91’i Katolik mezhebine mensuptur. İtalya’da yaşayan Müslümanlar ise nüfusun %2’sini teşkil etmektedir. Ülkede 1,5 milyonu Romanyalı olmak üzere kayıtlı 5 milyon dolayında göçmen yaşamaktadır. 

İtalyan siyasi birliği, 1861 yılında İtalya Krallığı’nın yeniden ihdasının (Risorgimento) ardından, 1866’da Garibaldi öncülüğünde başlatılan Bağımsızlık Savaşı sonucunda sağlanmıştır. 1870-71 Prusya-Fransa Savaşı’nın ardından son kalan Fransız güçlerinin de ülkeden çıkarılmasıyla bağımsız ulus-devlet kurulmuştur. 

Tarihsel olarak “Güney Tirol” ismiyle bilinen Trentino-Alto Adige Bölgesi ve “Istria” ismiyle bilinen Friuli-Venezia Giulia Bölgesi Birinci Dünya Savaşı’nın mağluplarından Avusturya’yla 1919 yılında imzalanan St. Germain Antlaşması sonucunda İtalya siyasi birliğine katılmıştır. Krallık İkinci Dünya Savaşı’nın bitimine kadar sürmüş, bu süre zarfında İtalya günümüzdeki sınırlarına ulaşmıştır.

Müttefikler tarafından Benito Mussolini liderliğinde 23 yıl süren faşist rejime son verilmesinin ardından, 1946 yılında Cumhuriyet tesis edilmiştir. “Birinci Cumhuriyet” olarak adlandırılan ve 1993 yılına kadar süren bu dönemde, ülke siyasetine Soğuk Savaş mantığının ve kısa süreli çok partili koalisyonların yol açtığı siyasi istikrarsızlık damgasını vurmuştur. 

İkinci Dünya savaşından günümüze değin 64 hükümetin görev yaptığı İtalya’da iktidarların 51’ini koalisyonlar oluşturmuştur. Geleneksel olarak Hristiyan Demokrat ve İtalyan Komünist/Sosyalist Partisi arasında bölünen Parlamento’daki siyasi partilerin yapısı 1990’ların başındaki Tangentopoli skandalı (mafya ve yolsuzluk bağlantılı) ertesinde kökten değişiklik geçirmiştir. 

1993 yılında Silvio Berlusconi ve Kuzey Ligi gibi yeni aktörler ve oluşumların siyaset sahnesine girmesiyle başlayan ve “İkinci Cumhuriyet” adı verilen mevcut dönemde siyaset son yıllara kadar ağırlıklı olarak Demokratik Parti (PD-merkez sol) ve Forza Italia (FI-merkez sağ) tarafından temsil edilen iki büyük kitle partisi etrafında şekillenmiş, son dönemde ise sistem karşıtı Beş Yıldız Hareketi (M5S) ana muhalefet partisi konumuna gelmiştir. Parlamento’da temsil edilen diğer önemli siyasi partiler Demokratik ve İlerlemeci Hareket (MDP), Yeni Merkez Sağ (NCD), Kuzey Ligi (LN), Kentliler ve Yenilikçiler, Sivil Tercih (SC) ve Sol Ekolojik Özgürlük Partisi’dir (SEL). 

Halihazırda iktidarda bulunan koalisyon hükümeti, 12 Aralık 2016 tarihinde Demokratik Parti (PD) öncülüğünde kurulmuştur. Koalisyon hükümeti PD’nin yanısıra NCD ve İtalya için Merkeziyetçiler’den oluşmaktadır. Dışişleri eski Bakanı Paolo Gentiloni’nin Başbakan olduğu sözkonusu koalisyon hükümeti, Matteo Renzi liderliğindeki bir önceki hükümetin politikalarını devam ettireceğini açıklamıştır. 

Siyasi Yapı


A. Parlamento

           

1948 Anayasası ile kuruluş ve çalışma esasları belirlenen yasama organı olan İtalya Parlamentosu, her ikisi de eşit güç ve yetki ile donatılmış Temsilciler Meclisi (Camera dei Deputati) ve Cumhuriyet Senatosu’ndan (Senato della Repubblica) müteşekkildir. Temsilciler Meclisi’ndeki 630 milletvekili ile Senato’daki 315 senatör genel seçimlerle beş yıllık süre için seçilmektedir. Anayasa’nın ilgili hükmü çerçevesinde İtalya Senatosu’nda ayrıca, eski cumhurbaşkanları ile sosyal hayat, bilim, sanat ve edebiyat alanlarındaki başarılarından dolayı Cumhurbaşkanı tarafından atanan “hayat boyu” Senatörler de bulunmaktadır. İtalya Senatosu’nun hâlihazırda görev yapmakta olan XVII. Yasama döneminde biri Cumhurbaşkanı olmak üzere, 6 hayat boyu Senatör mevcuttur. 

Parlamento’nun her iki kanadı Komisyonlar vasıtasıyla anayasa değişikliklerini ele almak, yasama faaliyetlerinde bulunmak ve Hükümetin “güvenoyu” veya önerge/soru önergeleri yoluyla denetlenmesini sağlamak görevlerini ayrı ayrı veya müştereken icra etmektedir. 

Senato’nun yasama yetkilerinin sınırlandırılarak, kanun yapımı sürecinin hızlandırılmasını, senatör sayısının 100’e indirilmesini, senatörlerin yerel ve bölgesel yönetimler tarafından belirlenmesini, Hükümetin Senato’dan güvenoyu alması zorunluluğunun ortadan kaldırılmasını öngören Anayasa değişiklik tasarısı, 4 Aralık 2016 tarihinde yapılan referandumda %59,11 “hayır” oyuyla reddedilmiştir. 

Halihazırda 2018 yılının başında yapılması gereken genel seçimlere kadar iktidar ve öndegelen muhalefet partileri yeni bir seçim yasası hazırlığı içindedir.

 

B. Hükümet    

Cumhurbaşkanı tarafından yürütme organının başı olarak atanan Başbakan (Bakanlar Konseyi Başkanı) hükümet üyelerini belirlemekte ve Parlamento’nun her iki kanadından da ayrı ayrı güvenoyu aldıktan sonra göreve başlamaktadır. Hükümette, dış ilişkiler, tarım, savunma gibi bellibaşlı konulardan sorumlu 13 'portföylü' bakanın yanı sıra, kurulu bir teşkilatı olmayan, koordinatör konumunu haiz 5 'portföysüz' bakan ve Başbakanlık’a bağlı 2 Devlet Sekreteri görev yapmaktadır.

C. Yüksek Yargı 

Yüksek Yargı, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay’dan oluşmaktadır. Ayrıca, Yüksek Yargıçlardan oluşan ve Cumhurbaşkanının başkanlık yaptığı, istişari nitelikteki Hâkimler Yüksek Kurulu mevcuttur. 

D. İdari Yapı 

Devlet yapısında serbest seçimlerle işbaşına gelen bölge (regione), vilayet (provincia) ve belediyeler (comune) yer almaktadır. Bölge idareleri, tarım, ormancılık, enerji, sağlık, ulaşım, turizm ve çevre sorunları ile sınırlı ölçüde ekonomi, ticaret ve vergi toplama konularında yetkilere sahiptir. 

Abruzzo, Basilicata, Calabria, Campania, Emilia-Romagna, Friuli-Venezia Giulia, Lazio, Liguria, Lombardiya, Marche, Molise, Piemonte, Puglia, Sardunya, Sicilya, Toscana, Trentino-Alto Adige, Umbria,Valle d'Aosta ve Veneto olmak üzere 20 Bölge Yönetimi bulunmaktadır. (İtalik yazılan 5 bölgeye anayasal çerçevede özerklik tanınmıştır.) Bölge Yönetimlerinin altında, 112 vilayet ve bunlara bağlı 7998 belediye bulunmaktadır. 

 

Temel Göstergeler 

A. Demografik Veriler

Başkent                 : Roma

Nüfus (1 Ocak 2017) 60.579.400

Yüzölçümü      : 301.338 km2

Nüfus yoğunluğu (2016) : 201 kişi/km2

Nüfus artış oranı (2016): -%  0,14

Nüfusun yaş gruplarına dağılımı

0-14      % 14

15-24    % 10

25-39    % 19,3

40-54     % 23,2

55-69     % 18

70 ve üzeri  %15,5

Doğum itibariyle ortalama ömür beklentisi

Kadın      85,1

Erkek      80.6

Nüfusun ortalama yaşı 44,9

Okur-yazar oranı % 98,4

Şehirlerde yaşayan nüfusun oranı % 68

(Kaynak: İtalya İstatistik Kurumu ve Eurostat)

 

B. Ekonomik Veriler (2016)

 

GSYİH (Cari fiyatlar)                                  : 1.672,438 milyar Avro

Kamu Borcu/GSYİH                                    : % 133

Büyüme Hızı                                                 : %  0,9

Kişi Başına Milli Gelir                                 : 27.600 Avro

Enflasyon Oranı (Ocak 2017)                    : % 1

İşsizlik Oranı  (Mart 2017)                          : % 11,7

Gençler arasındaki işsizlik oranı(Mart 2017) : %34,1

İşsiz Sayısı (Mart 2017)                              : 3 milyon

GSYİH'in Sektörler İtibarıyla Dağılımı     : Tarım % 2,1, Sanayi % 24,4, Hizmetler % 73,5

(Kaynak: İtalya İstatistik Kurumu)

 

C. Ticaret İstatistikleri (2016)

 

Ticaret Hacmi                                                         : 782 milyar Avro

Ticaret Dengesi                                                       : + 51 milyar Avro

İthalat                                                                    : 365 milyar Avro

En Fazla İthalat Yaptığı Ülkeler                              : Almanya, Fransa, ÇHC, Hollanda ve İspanya  

                                                                             (Türkiye 13. sırada)

İhracat                                                                 : 417 milyar Avro

En Fazla İhracat Yaptığı Ülkeler                              : Almanya, Fransa, ABD, İngiltere ve İspanya

                                                                              (Türkiye 11. sırada)

(Kaynak: İtalya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı)

 

Türkiye-İtalya Ticaretine İlişkin 2016 Verileri:

 

İtalya’ya ihracatımız                                                                : 7,583 milyar Dolar

İtalya’dan ithalatımız                                                               : 10,219 milyar Dolar

İkili ticaret hacmi                                                                     : 17,802 milyar Dolar

İtalya’nın toplam dış ticaret hacminde ülkemizin payı         : % 2

Toplam dış ticaret hacmimizde İtalya’nın payı                     : % 5

İtalya’nın toplam ithalatında ülkemizin payı                        : % 2

Toplam ithalatımızda İtalya’nın payı                                    : % 5,1

İtalya’nın toplam ihracatında ülkemizin payı                        : % 2,3

Toplam ihracatımızda İtalya’nın payı                                   : % 5,3

Türkiye’deki İtalyan sermayeli firma sayısı                          : 1300 (Şubat 2017 itibariyle)

(Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı)

 

Türkiye-İtalya Yatırım Verileri:

Türkiye’deki Doğrudan Yabancı Yatırım (DYY) (2002-2016, kümülatif): 135 milyar Dolar

İtalya’dan Türkiye Yapılan DYY (2002-2016): 2,9 milyar Dolar (İtalya, Türkiye’deki DDY meblağı açısından 14. sıradadır.)

 

2015 Yılında Türkiye’ye Yapılan Toplam DYY: 11,9 milyar Dolar

2015 Yılında İtalya’dan Türkiye’ye Yapılan DYY: 180 milyon Dolar

 

Ocak-Temmuz 2016 Döneminde Türkiye’ye Yapılan Toplam DYY: 2,8 milyar Dolar

Ocak-Temmuz 2016 Döneminde İtalya’dan Türkiye’ye Yapılan DYY: 61 milyon Dolar

 

İtalya’da Türk sermayeli firma sayısı                        : 53 (toplam sermaye stoku:165 milyon Dolar)

 

(Kaynak: T.C. Hazine Müsteşarlığı)